BÀI GIẢNG

QUẢN LÝ HƯỚNG NGHIỆP Ở CẤP TRUNG HỌC

Tập huấn viên:
1. Đào Quang Thịnh – Chuyên viên Phòng GD Tân Kỳ
2. Bùi Hưng – Hiệu trưởng THPT Phan Đăng Lưu
MỤC TIÊU
Hiểu đầy đủ và thấu đáo vai trò của cán bộ QLHN và tầm quan trọng của QLHN ở cấp trung học;
Hiểu sâu các mô hình và các lý thuyết cơ bản về HN và QLHN. Biết cách áp dụng những lý thuyết trên vào thực tiễn QLHN ở CSGD của mình;
Biết cách sử dụng các nội dung tài liệu có hiệu quả đồng thời biết cách hướng dẫn đồng nghiệp sử dụng khi cần thiết;
Có khả năng tập huấn nhân rộng cho các đồng nghiệp.
ÔN TẬP CÁC LÝ THUYẾT VỀ HƯỚNG NGHIỆP
- Các bước cần làm trong công tác Hướng nghiệp
- Khung phát triển nghề nghiệp

- Mô hình lập kế hoạch nghề

- Lý thuyết hệ thống
- Lý thuyết cây nghề nghiệp
- Vòng nghề nghiệp
- Cung cấp dịch vụ hướng nghiệp










Khung Năng Lực Của Học Sinh
Lý Thuyết Hệ Thống
Mô Hình Lập Kế Họach Nghề
Mô Hình Cung Cấp Dịch Vụ Hướng Nghiệp
Vòng Nghề Nghiệp
Kế Họach Nghề Nghiệp
Lý Thuyết Cây Nghề Nghiệp
Các bước cần làm trong công tác Hướng nghiệp
Giải thích về các bước trong hướng nghiệp
Mục tiêu: các em HS có kế hoạch nghề nghiệp
Kế hoạch nghề nghiệp phải được xây dựng trên cơ sở (khung) Năng lực nghề nghiệp của học sinh.
Để giúp học sinh có năng lực nghề nghiệp, nhà trường và xã hội phải xây dựng được “mô hình cung cấp dịch vụ hướng nghiệp cho học sinh”, phải hiểu rõ “lý thuyết hệ thống”, “mô hình lập kế hoạch nghề”, “lý thuyết cây nghề nghiệp” và “vòng nghề nghiệp”.
Khung Cơ sở Lý thuyết Phát triển Nghề nghiệp
Khung năng lực cần có của học sinh
Khu Vực A: Nhận Thức Bản Thân
Khu Vực B: Nhận Thức Nghề Nghiệp
Khu Vực C: Xây Dựng Kế Hoạch Nghề Nghiệp

Thang đánh giá năng lực Hướng nghiệp của học sinh
Lớp 9: Học kiến thức
Lớp 10: Vận dụng kiến thức
Lớp 11: Hiểu rõ và áp dụng kiến thức vào trường hợp riêng của mình
Lớp 12: Thực hành
Mô Hình Lập Kế Hoạch Nghề
7 thành phần
Thực hiện
Bản thân
Thị trường
tuyển
Những tác động /ảnh hưởng
3 bước tìm hiểu:
Bản thân
Thị trường tuyển dụng/ lao động
Những tác động/ảnh hưởng

4 bước hành động:
Xác định mục tiêu
Ra quyết định
Thực hiện
Đánh giá
Có thể thực hiện theo bất cứ trật tự nào
dụng
Lý Thuyết Hệ Thống
lai
TÔI
Lý Thuyết Cây Nghề Nghiệp
Lương Cao
Cơ Hội Việc Làm
Công Việc Ổn Định
Nhiều Người Tôn Trọng
Môi Trường Làm Việc Tốt
Sở Thích
Khả Năng
Giá Trị
Cá Tính
Vòng Nghề Nghiệp
Khám phá cơ hội
Tìm hiểu, thử nghiệm, thu hẹp lựa chọn và chọn một cơ hội phù hợp
Tìm hiểu bản thân
Khám phá sở thích, giá trị, tính cách, kỹ năng, tài sản và nguồn lực
Hành động
Thực hiện kế hoạch, vừa thực hiện vừa tìm hiểu và đạt được mục tiêu
Chọn lựa
Lập kế hoạch và xác định mục tiêu nghề nghiệp bạn lựa chọn
MÔ HÌNH CUNG CẤP DỊCH VỤ HƯỚNG NGHIỆP

- Mô hình CCDVHN sẽ giúp cho các cán bộ QLHN, CB và GV phụ trách CTHN xác định cụ thể các dịch vụ HN mà CSGD có thể cung cấp cho HS nhằm đảm bảo rằng tất cả HS đều nhận được dịch vụ HN ở một khía cạnh
nào đó.
- Cán bộ QLHN luôn phải có tầm nhìn xa, kế hoạch dài hạn và ngắn hạn, để có thể phát triển dịch vụ HN theo mô hình CCDVHN hình tháp này.
Mô hình Cung cấp Dịch vụ Hướng nghiệp
MÔ HÌNH CUNG CẤP DỊCH VỤ HƯỚNG NGHIỆP
- Hộp dưới cùng chỉ rõ trách nhiệm mà cán bộ QLHN phải làm để cho 100% HS của CSGD nhận được dịch vụ HN khi các em cần.
- Hộp tiếp theo, đề cập tới những chương trình, HĐHN trong CSGD;
- Hộp thứ ba từ dưới lên là dịch vụ tìm hiểu và hướng dẫn để giúp cho HS tìm hiểu sâu hơn về HN;
- Hộp cao nhất trong mô hình tháp này là dịch vụ TVHN, dành cho những HS có các vấn đề quan trọng về HN và cần được tư vấn cá nhân nhiều lần


Mô hình cung cấp dịch vụ hướng nghiệp

1. Hiện tại, CSGD của thầy/cô đang cung cấp các dịch vụ HN gì?
2. Thầy/cô hãy dùng mô hình CCDVHN để suy ngẫm về CTHN để trả lời câu hỏi 1 và chia sẻ trong nhóm của mình. Sau đó, nhóm tích hợp các trường hợp lên một mô hình CCDVHN và cho biết:
Hiện trạng CCDVHN tại CSGD của mình?
Mong muốn cải thiện hiện trạng CCDVHN trong tương lai của đơn vị?
THÔNG TIN HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH
Thầy/cô hãy cho biết, thực trạng cung cấp TTHN ở CSGD của thầy/cô đang công tác?
Chia sẻ trong nhóm của mình về câu trả lời của câu hỏi 1. Nhóm tích hợp các trường hợp lại và cho biết:
Hiện trạng TTHN của CSGD?
Mong muốn việc cung cấp TTHN tại CSGD sẽ đi về đâu trong tương lai?
THÔNG TIN HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH
Tầm quan trọng của TTHN và các nguồn cung cấp TTHN
1.1. Tầm quan trọng của TTHN
Cung cấp những TTHN một cách đúng lúc, chính xác, có tính thời sự, phản ánh được những thay đổi đang diễn ra ở thị trường lao động và đáp ứng nhu cầu của học sinh (TTTS, TTTD, TTHN).
1.2. Các nguồn cung cấp TTHN
- Cổng TT www.emchonnghegi.edu.vn ngoài chức năng xuất bản thông tin, nội dung chính của cổng TT là hệ thống các liên kết tới các địa chỉ đã có sẵn trên Internet và được nhóm thành các chủ đề khác nhau liên quan tới hoạt động HN.
GÓC HƯỚNG NGHIỆP

Khái niệm:
Là nơi mà học sinh có thể tìm thấy các thông tin bất cứ khi nào các em cần về tuyển sinh, các ngành nghề trong các trường ĐH, CĐ, TC và DN
Các thông tin này phải luôn luôn được cập nhật.
Ví dụ:
- Phòng hướng nghiệp
- Góc ở thư viện trường


GÓC HƯỚNG NGHIỆP
Thầy/cô hãy cho biết, hiện nay CSGD của thầy/cô đã có góc HN chưa? Nếu có, thầy/cô cho biết hiện trạng góc HN đó?
Thầy/cô viết ra giấy 3 điều sẽ làm để tạo ra hay làm tốt hơn góc HN tại CSGD của mình?
Chia sẻ trong nhóm của mình sau đó tổng kết ý tưởng và cho biết:
TTHN của CSGD đang ở mức độ nào và như thế nào?
Kế hoạch xây dựng, cải thiện hoặc hoàn thiện góc HN tại CSGD của mình?
Mô hình “Chìa khóa xây dựng kế hoạch nghề nghiệp”
Mô hình “Chìa khóa xây dựng kế hoạch nghề nghiệp”
“Chìa khóa xây dựng kế hoạch nghề nghiệp” được xây dựng dựa trên lý thuyết mô hình “Lập kế hoạch nghề nghiệp” (sơ đồ 5) và “Quy trình hướng nghiệp” (sơ đồ 9). Như đã đề cập đến ở phần lí thuyết mô hình “Lập kế hoạch nghề nghiệp” trong mục 5 phần I.
Với mô hình “Chìa khóa xây dựng KH nghề nghiệp” sẽ giúp HS mường tượng được những bước cần thiết phải làm trước khi có thể lập KH nghề nghiệp.
“Chìa khóa xây dựng KH nghề nghiệp” cũng là một công cụ hay để cán bộ QLHN tự đánh giá xem những dịch vụ và hoạt động HN tại CSGD mình quản lí có đang
phục vụ mục tiêu HN của mình đề ra trong KHHĐHN hay chưa.
Mô hình “Chìa khóa xây dựng kế hoạch nghề nghiệp”
Thầy/cô hãy dùng mô hình “Chìa khóa xây dựng KHNN” (trang 61), nhớ đến một trường hợp HN đã gặp trước đây rồi viết ra giấy theo từng nội dung của mô hình. Nếu không có ví dụ thực tế, có thể dùng ví dụ trong tài liệu.
Chia sẻ trong nhóm của mình về:
Những chương trình/hoạt động HN hiện tại ở CSGD có tác dụng giúp học sinh hoàn tất các bước cần thiết trong mô hình “Chìa khóa xây dựng KHNN” hay không?
XÂY DỰNG MẠNG LƯỚI CHUYÊN NGHIỆP
Mạng lưới chuyên nghiệp là gì?
Đó là những mối quan hệ được thiết lập trong môi trường làm việc, những buổi họp, gặp gỡ về công việc, hay các hoạt động ngoại khóa
VD: Trong trường học: PHHS, HS cũ,…
2. Tầm quan trọng của “mạng lưới chuyên nghiệp”
Giúp cho người LĐ và người tuyển dụng tăng thêm hiểu biết về môi trường tuyển dụng, nhờ đó giúp người LĐ tìm được công việc phù hợp với bản thân và người tuyển dụng tìm được người LĐ phù hợp với yêu cầu tuyển dụng.
XÂY DỰNG MẠNG LƯỚI CHUYÊN NGHIỆP
3. Mối tương quan giữa “mạng lưới chuyên nghiệp”, mô hình “chìa khóa xây dựng kế hoạch nghề nghiệp” và mô hình “CCDVHN”
Những mối quan hệ được thiết lập <–> Làm sao để đi đến nơi em muốn đến <-> CCDVHN
*. Cán bộ QLHN phải biết tạo dựng mạng lưới chuyên nghiệp cho riêng mình, bắt đầu từ các PHHS, rồi sau đó là đến những nhà doanh nghiệp và các doanh nhân tại địa phương. Mạng lưới chuyên nghiệp sẽ giúp cán bộ QLHN cập nhật thường xuyên kiến thức về nghề nghiệp, giúp cho CTHN tại cơ sở dễ dàng hơn.
XÂY DỰNG MẠNG LƯỚI CHUYÊN NGHIỆP
1. Hiện tại, ở CSGD của thầy/cô đã phát triển “mạng lưới chuyên nghiệp” cho CTHN chưa? Nếu có, hiện trạng của mạng lưới này như thế nào?
2. Chia sẻ trong nhóm của mình về:
- Quan điểm của bản thân về vai trò của “mạng lưới chuyên nghiệp” cho CTHN;
- Kế hoạch cụ thể để phát triển “mạng lưới chuyên nghiệp” sau khóa tập huấn.
Lập KHHĐHN trong trường cho từng khối lớp

Các thầy/cô vận dụng các lý thuyết HN đã

được tập huấn và các trải nghiệm về CTHN để

lập KHHĐHN cho từng khối lớp; Sau đó, các

thầy/cô trao đổi trong nhóm của mình để hoàn

thiện hơn bản KH của mình và trình bày trước lớp
Bài tập về nhà

Thầy/cô hãy suy nghĩ về sáng kiến địa
phương (đơn vị) về công tác hướng nghiệp.


CÁC NHIỆM VỤ QLHN VÀ NHỮNG KỸ NĂNG

CẦN CÓ ĐỂ QUẢN LÝ HƯỚNG NGHIỆP

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QLHN

Khái niệm:
QLHN là một bộ phận của quản lý GD, là hệ thống những tác động có định hướng, có chủ đích, có kế hoạch và hợp quy luật của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý của CTHN nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu HN cho HSPT


Sơ đồ. Các yếu tố của quản lý hướng nghiệp

Chủ thể
Quản lý
Phương pháp
quản lý
Công cụ
Quản lý
Đối tượng quản lý
MỤC TIÊU HƯỚNG NGHIỆP
VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ QLHN
Cán bộ QLHN có 3 nhóm vai trò chủ yếu sau:

1. Nhóm vai trò quyết định:
+. Vai trò người sáng nghiệp
+. Vai trò người tổ chức
+. Vai trò người dàn xếp
+. Vai trò người phân phối nguồn lực
+. Vai trò người thương thuyết

VAI TRÒ CỦA CÁN BỘ QLHN
2. Nhóm vai trò liên nhân cách:

+. Vai trò đại diện cho CSGD
+. Vai trò thủ lĩnh, lãnh đạo
+. Vai trò liên hệ

Nhóm vai trò thông tin:
+. Vai trò hiệu thính viên
+. Vai trò phát tín viên
+. Vai trò phát ngôn viên
NHỮNG KỸ NĂNG CẦN THIẾT ĐỂ QLHN
Khái niệm:
Kỹ năng lãnh đạo, QLHN là sự vận dụng những kiến thức cơ bản và kinh nghiệm về HN và QLHN đã thu lượm được vào thực tiễn lãnh đạo, quản lí để đạt được kết quả quản lí có chất lượng và hiệu quả.

2. Các kỹ năng lãnh đạo, quản lí hướng nghiệp
a. Kỹ năng lãnh đạo, bao gồm các kỹ năng chủ yếu:
- Kỹ năng xây dựng tầm nhìn hướng nghiệp
- Kỹ năng phát hiện vấn đề và giải quyết vấn đề
- Kỹ năng phát triển con người
NHỮNG KỸ NĂNG CẦN THIẾT ĐỂ QLHN
b. Kỹ năng quản lí, bao gồm:

- Các kỹ năng kỹ thuật
- Các kỹ năng liên nhân cách
- Các kỹ năng khái quát hóa
- Các kỹ năng giao tiếp
- Các kỹ năng nhân sự
LẬP KẾ HOẠCH QLHN CHO CSGD

Kế hoạch QLHN của Hiệu trưởng.

Kế hoạch QLHN của Phó hiệu trưởng.

Kế hoạch QLHN của Tổng phụ trách.

Kế hoạch QLHN của giáo viên dạy hướng

nghiệp hoặc của giáo viên chủ nhiệm.



ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT CHƯƠNG TRÌNH

TẬP HUẤN

1. Mỗi HV tự đánh giá năng lực sau khóa tập huấn về khả năng tiến hành các công việc sau:
- Thực hiện QLHN: %
- Chia sẻ nội dung với đồng nghiệp: %
- Tập huấn cho đồng nghiệp: %
2. Thầy/cô cho biết, nội dung tập huấn nào thầy/ cô nhớ nhất? Nội dung nào còn cần giải thích rõ thêm?
ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT
CHƯƠNG TRÌNH TẬP HUẤN
Địa chỉ liên hệ qua Email:
khanhhq@nghean.edu.vn
Thầy cô có thể truy cập theo địa chỉ website sau để tham khảo thêm tài liệu phục vụ công tác hướng nghiệp.
Website: www.vvob.be/vietnam


CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÁC THẦY CÁC CÔ!

KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ MỘT NĂM MỚI

MẠNH KHỎE, HẠNH PHÚC VÀ THÀNH CÔNG!